پروانه ساختمان چیست؟

پروانه ساختمان(جواز ساختمان) از اسناد رسمی محسوب شده که اجازه ساخت و یا بازسازی را طبق قوانین و اصولی مشخص به مالک یا پیمانکار میدهد. مراجع نظارت بر ساختمان اجازه انجام عملیات ساختمانی بدون پروانه را نمیدهند و دستور توقف عملیات را صادر میکنند. اطمینان از رعایت اصول فنی و ضوابط شهرسازی از اصلی ترین اهداف اخذ پروانه ساختمان میباشد، هر چند دلایل دیگری از جمله بهرمند شدن از تسهیلات بانکی، بیمه و استفاده از تجارب فنی و مهندسی نیز از اهداف دیگر آن به حساب می آیند.

مهمترین اطلاعاتی که در پروانه ساختمان درج میشود عبارتند از:

  • شماره پرونده کامپیوتری
  • ابعادی سندی ملک، ابعاد موجود ملک، ابعاد باقیمانده ملک پس از اصلاح
  • توضیحات بر و کف
  • توضیحات دستور نقشه
  • مساحت زیربنا
  • تعداد طبقات ساختمان
  • نوع اسکلت ساختمان
  • مشخصات متقاضی
  • نام مهندسین ناظر (حقیقی یا حقوقی)
  • تاریخ صدور پروانه
  • کروکی زمین

توجه شود که:

  • اعتبار پروانه ساخت دائمی نمیباشد و مالک یا متقاضی باید در صورت لزوم نسبت به تمدید آن اقدام نماید (معمولا زمان اعتبار جواز ساخت ۲ سال میباشد)
  • سند مالکیت هر واحد مسکونی صرفا با صدور پایانکار توسط مرجع صدور پروانه ساخت (شهرداری) و تایید آن توسط مهندس ناظر اخذ میگردد.
  • مهندسین ناظر بر عملیات ساختمانی موظف به کنترل رعایت مقررات ملی ساختمان و تطبیق نحوه اجرا با نقشه های مصوب میباشند و در صورت مشاهده هر گونه تخلف باید به مرجع صدور پروانه اطلاع رسانی نمایند.

جواز ساختمان

 

انواع پروانه ساختمان

پروانه های ساختمانی در انواع مختلفی صادر میشوند که مهمترین آنها در زیر قید شده اند.

  • تخریب و نوسازی
  • تعویض مهندس
  • اضافه اشکوب
  • تغییر نقشه
  • توسعه بنا
  • …..

 

در اغلب موارد تعمیرات و بازسازی های ساده می تواند بدون درخواست پروانه ساختمان و  راسا توسط مالک یا پیمانکار متخصص انجام گردد ولی در مواردی که عملیات ساختمانی شامل اضافه شدن بنا یا تغییرات عمده در ساختار ساختمان باشد نیاز به مجوز ساخت از شهرداری است.

 

مراحل صدور پروانه ساختمان

بصورت کلی اخذ جواز ساختمان(پروانه ساختمان) و اقدام برای عملیات تخریب و نوسازی با درخواست دستور نقشه از دفاتر خدمات الکترونیک شهر شروع شده و با تهیه نقشه های معماری، سازه و تاسیساتی ادامه یافته و نهایتا پروانه ساختمانی صادر میگردد. اما انجام امور فوق عموما پیچیده و زمانبر بوده و لازم است که افراد متخصص برای انجام امور به بهترین نحو بکار گرفته شوند.

گردش کار پروانه ساختمان

گام اول: تشکیل پرونده

در این مرحله مالک یا وکیل وی درخواست پروانه خود را به دفاتر خدمات الکترونیک شهر ارائه می نماید، مدارک مورد نیاز این مرحله عبارتند از:

  • سند مالکیت
  • حضور همه مالکین (یا وکلا) به همراه مدارک شناسایی آنها
  • برگه تسویه حساب عوارض نوسازی
  • نقشه GIS

گام دوم: بازدید

پس از تشکیل پرونده شخصی از طرف دفتر خدمات الکترونیک به عنوان مامور بازدید منصوب شده و طی بازدید از ملک مواردی از قبیل ابعاد ملک، عرض گذر، بنای موجود، وجود پخ در ساختمان های مجاور را ثبت و گزارش می نماید.

گام سوم: دستور نقشه

بر طبق گزارش مامور بازید و طی یک اتوماسیون اداری برگه ای تحت عنوان دستور نقشه شامل اطلاعاتی از قبیل ابعاد باقیمانده ملک پس از اصلاحی، تعداد طبقات و سطح اشغال هر طبقه در آن ذکر می گردد. پهنه ای که ملک در آن واقع شده است اصلی ترین عامل در تعیین موارد ذکر شده میباشد.

گام چهارم: تهیه نقشه معماری

در این مرحله مهندس طراح پروژه با توجه به دستور نقشه ، اقدام به ارائه طرح معماری ساختمان بر اساس ضوابط شهرداری، آتش نشانی و مقررات ملی ساختمان می نماید. توانایی مهندس طراح از عوامل تاثیر گذار در استفاده حداکثری از ظرفیت ملک برای ارائه بهترین نقشه از نظر متراژ و کیفیت فضاها و تعداد پارکینگ تامین شده و هماهنگی با مهندس محاسب سازه می باشد.


برای مشاهده نمونه پروژه های گروه مهندسی آرکوسازه کلیک کنید


 

گام پنجم: پرداخت عوارض

در صورتیکه نقشه معماری ارائه شده از نظر ضوابط شهرسازی و مقررات ملی ساختمان ایرادی نداشته باشد، نقشه معماری مصوب میگردد و عوارض تراکم شهرداری بر اساس متراژ های موجود در هر طبقه و نوع کاربری آن توسط واحد صدور پروانه هر منطقه محاسبه و تعیین می گردد و متقاضی پروانه ساختمان نسبت به پرداخت آن اقدام می نماید.

گام ششم: پیش نویس پروانه

پس از تسویه عوارض متعلقه توسط متقاضی، تاییدیه اداره درآمد منطقه شهرداری اخذ می گردد، پروژه وارد مرحله پیش نویس پروانه می شود. و موارد زیر با توجه به شرایط پروژه باید انجام گردد:

  • درصورتیکه ساختمان بیش از ۵ طبقه باشد لازم است آزمایش مکانیک خاک توسط شرکت ژئوتکنیک دارای صلاحیت انجام شده و گزارش آن ارائه گردد. یکی از موارد تاثیر گذار در ارائه طرح بهینه سازه نوع خاک ذکر شده در گزارش مذکور است (در شهر تهران عموما نوع خاک یکی از تیپ های ۲ یا ۳ میباشد)، در صورتیکه خاک محل پروژه دارای شرایط مرتبط با تیپ ۲ باشد، سازه از نظر مقدار مصالح مصرفی و ابعاد ستونها دارای شرایط مطلوبتری (سبک تر) نسبت به خاک تیپ ۳ خواهد بود. لیکن در صورتیکه این گزارش تهیه نگردد مطابق مقررات ملی ساختمان، مهندس محاسب باید طراحی سازه را بر مبنای خاک نوع ۳ انجام دهد.
  • نقشه های سازه و تاسیسات بر مبنای نقشه های معماری تهیه میشوند. در صورتیکه زیربنای کل ساختمان بیش از ۲۰۰۰ مترمربع باشد، لازم است که نقشه های فاز دو در هر چهار رشته تهیه شده و جهت اخذ تاییدیه به سازمان نظام مهندسی استان ارجاع میشوند. از نقطه نظر حرفه ای هیچ گونه تفاوتی نباید بین نقشه های فاز دو و نقشه هایی که جهت کنترل به نظام مهندسی ارجاع نمیشوند، وجود داشته باشد، اما برخی جزئیات اجرایی مانند نازک کاریها در نقشه معماری، نقشه های دقیق تاسیساتی، و ضوابط سخت گیرانه تری در نقشه های فاز دو کنترل میشوند که شهرداری مناطق نسبت به رعایت آنها حساسیتی ندارد.
  • سپس باید مدارک پیش نویس پروانه توسط مالک به دفتر خدمات الکترونیک ارائه شود:
    • نقشه های چهار رشته به همراه برگه های تعهد طراحی چهار رشته (برگ سبز)
    • برگه تعهد نظارت و قرارداد ناظر و مالک
    • برگ تعهد مشاور ژئوتکنیک (ساختمان بیش از ۵ طبقه)
    • برگ تعهد رعایت اصلاحی
    • تعهد اخذ تاییدیه نما
    • چک لیست های مرتبط (مبحث ۱۹، مبحث ششم، سازه نگهبان و ….

جهت مطالعه ضوابط نظام مهندسی در طراحی ساختمان کلیک کنید…..


گام آخر: چاپ پروانه

پس از تایید نقشه های چهار رشته توسط دفتر خدمات الکترونیک، پروانه ساختمان باید به تایید مراجع ذیل به ترتیب برسد.

  • طرح تفصیلی و بر و کف
  • رییس صدور پروانه
  • معاون شهرسازی و معماری
  • شهردار

پس از تایید شهردار پروانه ساختمان صادر شده  و با تایید ناظر ساختمان امکان شروع عملیات ساختمانی مقدور میگردد.

عموما اعتبار پروانه ساختمان برای شروع عملیات ساختمانی ۲۴ ماه از تاریخ صدور میباشد، که تا ۲ سال دیگر هم قابل تمدید است، مهلت اتمام عملیات ساختمانی هم بر حسب تعداد طبقات و متراژ پروژه تعیین میگردد (حداکثر ۴ سال برای کل عملیات در نظر گرفته شود).

در صورتیکه در زمان ساخت نقشه اولیه معماری تغییری داشته باشد باید مراحلی مشابه صدور جواز ساخت اما با عنوان تغییر نقشه در دفتر خدمات الکترونیک مربوطه طی شود و پروانه جدیدی اخذ گردد. اگر در زمان اجرای عملیات اضافه بنایی مازاد بر متراژ ذکر شده در پروانه ساختمان و یا تخلف شهرسازی وجود داشته باشد باید مراحل مربوط به اخذ گواهی عدم خلاف طی شود در صورتیکه پس از تخلف انجام یافته، منجر به صدور گواهی عدم خلاف نگردد (بدلیل تجاوز از مقادیر قابل قبول تخلف)، موضوع در کمیسیون ماده ۱۰۰ مطرح و بررسی می گردد و امکان صدور رای تخریب وجود دارد.

در زیر یک پروانه ساختمان بصورت نمونه ارائه شده است:

پروانه ساختمان

نظر

  • سید رسول خشنان فر

    سلام خسته نباشی من مجوز ساخت خانه ام را گرفتم ولی همسایه ها به من می گویند باید ۲متر برای حریم جاده عقب نشینی کنی من از کجا بفهمم درسته یا نه

    • Ashkan

      با سلام
      در جواز ساخت و دستور نقشه میزان عقب نشینی احتمالی مشخص میشود. لطفا به شهرداری منطقه مراجعه فرمایید

  • نوشتن یک دیدگاه

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *